مقاله ای از سایت روزنامه

از سه شنبه هفته پیش در كرمان شایعه شد که تا 16 اردیبهشت در کرمان زلزله شدیدی خواهد آمد و اين شايعه آنقدر در طي روزهاي اخير جدي شد كه مسئولان را از سويی مجبور به تكذيب آن شايعه و از طرف ديگر آماده باش تمامي نيرو هاي عملياتي امداد و نجات استان کرد.  

امروز چهار شنبه است آيا امروز در كرمان زلزله اي روي خواهد داد ؟

اغلب مردم كشورهايي كه در آنها زلزله هاي بزرگ روي داده است با بحث پيشگويي زلزله آشنا هستند و چه بسا همچون كشور عزيزمان ايران سمينار هايي نيز با هدف بررسي امكان پيش بيني و يا پيشگويي وقوع زلزله را در كارنامه علمي خود داشته باشند. آنچه در تمامي سمينارها و كنفرانسها و مجلات علمي در خصوص موضوع پيش بيني زلزله تا كنون مشترك بوده است تاكيد بر عدم قطعيت پيش بيني زلزله با توجه به امكانات و سطح علمي جوامع تحقيقاتي فعلي بوده است.

اما اين شايعه از كجا آغاز شد ؟

چندي قبل از سوي يك پژوهشگر چيني مقاله اي در مجله نيو ساينتيست منتشر شد كه در آن زلزله اي با بزرگاي متوسط شش و نيم ريشتر را در جنوب ايران پيش بيني كرده بود. اساس پيش بيني اين پژوهشگر چيني سيستمي است با عنوان ابرهاي لرزه اي كه بر اساس اين نظريه، زمين در طول گسل فعالي كه آماده مي شود تا زلزله را ايجاد كند بر اثر يونيزه كردن هوا موجب ايجاد ابري خطي  بر فراز خود مي گردد كه بر اساس ميزان تراكم ابر مي توان زمان بروز زلزله را تخمين زد . هر چند اين نظريه هنوز در مجامع علمي جهان مورد تاييد قرار نگرفته است اما استقبال مردم كرمان از اين نظريه و گسترش لحظه به لحظه شايعه در سطح استان نشان از محبوبيت آن در بين توده جامعه كشور ما دارد. به طوري كه با آنكه براي آرامش بخشيدن به مردم هر روز مطلب و مصاحبه اي از انديشمندان و صاحب نظران مباحث زلزله در سطح كشور بر روي خبر گزاري ها قرار مي گيرد اما متاسفانه نه تنها از تاثير اين پيشگويي كاسته نمي شود بلكه هر روز بر التهاب مردم شهر كرمان افزوده مي شود .

اما به راستي آيا زلزله اي در راه است ؟

قطعا زلزله اي در راه است . زلزله اي شايد بزرگتر از آنچه آن پژوهشگر وقوع آن را وعده داده است اين زلزله شايد در تهران يا شايد در تبريز يا دشت مشاء دماوند روي دهد و شايد در هر نقطه ديگري كه گسلهاي آن فعال و ثبت شده باشد و يا هنوز حضور خود را اعلام نكرده باشد روي دهد

هرگز نبايد فراموش كنيم كه كشور ما كشوري لرزه خيز است و خطر بروز زلزله هرگز قابل انكار نيست و يادمان باشد كه ما همانگونه كه هر سال در انتظار بارش باران بهاري هستيم بايد براي لرزش زمين نيز مهيا باشيم و قطعا همانگونه كه فرسايش خاك و چراي بي قانون دام ها در سطح مراتع و قطع درختان جنگلها و اشتباهات  تكراري ما در آبخيز داري در سالهاي اخير كشورمان را مستعد سيلابهاي مكرر كرده است ساخت و سازهاي غير اصولي  و مصالح غير استاندارد نيز ما را در برابر زلزله آسيب پذير نموده است .

چه بايد كرد ؟

آنچه به وضوح قابل مشاهده است آنست که يا بايد رو به سوي ساخت ايمن بياوريم و بازسازي بافتهاي فرسوده در سطح كشورمان را از سطح شعارهاي تبلغاتي به سطح نيازهاي واقعي جامعه ارتقاء داده و براي زلزله اماده شويم يا بايد پيشگوياني را از اقوام و مذاهب و مراكز علمي استخدام  نموده و با هر بار هشدار آنان به خيابان ها بريزيم و شبها را در چادرها به سر كنيم .  

يادمان باشد تا فرهنگ ساخت ايمن را در كشورمان نهادينه نكنيم کودكانمان هم هرگز روي آرامش را نخواهند ديد . چرا كه حتي اگر شما خانه اي ايمن داشته باشيد اما جامعه فرهنگ ساخت ايمن را نپذيرفته بشاد باز هم شما مي توانيد در طول روز هر لحظه در خطر زلزله باشيد . زلزله مي تواند در هر لحظه اي رخ دهد و اين بدان معني است كه شما هميشه در زير سقفهايي هستيد كه متاثر از فرهنگ جامعه شماست و تنها اگر اين فرهنگ فرهنگ ساخت ايمن و اصولي باشد شما مي توانيد مطمئن باشيد كه زلزله نيز همچون يك بارش بهاري مي تواند تنها يك جلوه طبيعت باشد  

تا آن زمان چه كنيم ؟

شرط عقل آست كه حتي اگر نمي توانيم منزل خود را ايمن كنيم ايمن ترين نقطه خانه خود را مشخص نموده تا در زمان حادثه زلزله، ريسك خطر حادثه را براي خودمان كاهش دهيم .

نكات ايمن سازي غير سازه اي را در خصوص لوازم و تجهيزان منزل خود به كار ببنديم .

مهارتهاي اوليه امداد و نجات را بدست آوريم و تا زماني كه منزل ايمني نداريم در چنين زماني كه اضطراب وقوع حادثه بر شهرمان سايه انداخته است يك شب بيرون خوابيدن از منزل را به چشم يك پيك نيك نگريسته و از ان لذت ببريم به شرط انكه صبح روز پنجشنبه در فكر ثبت نام در دوره هاي امداد و ايمن سازي منازل خود باشيم.

مهندس علیرضا سعیدی