آشنایی با حوادث
گزيدگي ها
يکي از انواع مسموميتها که بسيار شايع مي باشد ، گزش ها هستند حشرات و موجوداتي چون مارها و عقرب ها و ... با وارد نمودن سم خود به بدن انسان سبب بروز علائم مسموميت در فرد گزيده شده مي شوند . به غير از علائم مربوط به اثر مستقيم سم بر روي بدن ، ممکن است واکنشهاي شديد حساسيتي نيز پيش آيد که تشخيص و برخورد با آن ، هوشياري خاص را طلبيده وبايد به موقع درمان شود .
انواع گزيدگي هاي شايع عبارتند از :
مارگزيدگي
عقرب گزيدگي
گزش حشرات ( زنبور ، ساس ، ... )
الف ) مارگزيدگي :
مارهاي سمي هنگام گزيدن ، دندانهاي خود را وارد بدن شخص کرده و سم خود را وارد بدن فرد مي کنند . در جدول زير خصوصيات ظاهري مارهاي سمي و غيرسمي با يکديگر مقايسه شده است :
نوع مار ( خصوصيات )
مارهاي سمي مارهاي غيرسمي توضيحات
شکل سر پهن و مثلثي شکل گرد و کوچک برخي از مارهاي سمي ممکن است سر گرد و کوچک داشته باشند .
شکل مردمک باريک گرد
اندازه دندانهاي نيش بزرگتر از دندانها و داراي سوراخي در داخل آن هم اندازه ساير دندانها و بدون سوراخ
ساير خصوصيات در بين دو چشم فرورفتگي وجود دارد .
مارها اغلب شبها فعاليت داشته و در صورت عدم آزار ، بندرت به انسان حمله مي کنند .
علائم مارگزيدگي با مار سمي :
اغلب افراد مصدوم ، دچار ترس و هيجان شديد شده و ممکن است علائم شوک شامل رنگ پريدگي ، پوست سرد و مرطوب ، نبض ضعيف و سريع و تنفسهاي کوتاه و سريع در آنها مشاهده شود .
• ممکن است اثر دندان مار در محل گزش مشاهده شود .
• درد محل گزش
• تورم و تغيير رنگ محل گزش که ابتدا قرمز شده و سپس به رنگ آبي متمايل به سبز در مي آيد .
• به وجود آمدن تاول در محل گزش پس از چند ساعت
• خونريزي داخلي بر اثر گزش
به علت نشت خون از رگ ها در احشاء داخلي يا ساير ارگانهاي بدن ممکن است علائم زير ظاهر شود :
• تهوع
• استفراغ
• اسهال
• خونريزي از بيني و دستگاه گوارش و ادراري
- اقدامات اوليه در برخورد با مصدوم
• فرد مصدوم را به آرامش تشويق نموده و از حرکت کردن وي جلوگيري نمائيد .
• علائم حياتي فرد مصدوم را کنترل نموده و در صورت لزوم عمليات احياء قلبي - ريوي را شروع کنيد .
• اندام گزيده شده با استفاده از آتل بندي بي حرکت شود .
• مصدوم هر چه سريعتر به مرکز درماني انتقال داده شود .
توجه : از بريدن و مکيدن محل گزش و همچنين بستن تورنيکه در بالاي محل گزش مطلقاً خودداري شود .
در مناطقي که احتمال وجودمار هست ، بايد از شلوار بلند ، کفش ساق بلند يا چکمه و دستکش استفاده شود .
ب ) عقرب گزيدگي :
عقرب گزيدگي از گزش هايي است که هم در داخل و هم در خارج از خانه به صورت نسبتاً شايعي رخ مي دهد ، اغلب فرد به علت عدم آگاهي از علائم و عوارض آن دچار اضطراب و هيجان مي شود .
محل گزش قرمز ، متورم ، گرم و دردناک مي شود .
در صورت بروز واکنش حساسيتي به سم ، فرد مسموم دچار کهير ، خارش ، تنگي نفس ، تورم ، عروق و افت فشار خون مي شود .
• مصدوم را آرام نموده و از حرکت وي جلوگيري شود .
• در صورت نياز به احياء قلبي و تنفسي ، عمليات احياء شروع شود .
• بالاي محل گزيدگي باندي به پهناي بيش از ۵/۱ سانتي متر بسته شود .
• اندام گزيده شده را در وضعيت مناسب به وسيله آتل ثابت کرده و در سطح پايين تر از قلب قرار دهيد .
• در صورت احتمال تأخير در رساندن مصدوم به بيمارستان ، محل گزش را بريده ، تا با فشار دست ، خون وي تخليه شود .
• مصدوم به نزديک ترين مرکز درماني انتقال داده شود .
در محل هايي که احتمال وجود عقرب زياد است ، هنگام استفاده از کفش ، لباس حوله و رختخواب ، بايد به دقت آنها را تکان داد . در اطراف منزل نفت و سموم پاشيده ، زباله ها و اجسامي مانند کنده درخت و قطعات چوب را جمع آوري نمود .
ج - گزيدگي توسط زنبور و ساير حشرات :
اين نوع گزيدگي به صورت خيلي شايع اتفاق مي افتد و معمولاً بدون عارضه خاصي بهبود مي يابد ، ولي در مواردي که نيش حشره در محل گزش مانده باشد ، بايد با احتياط کامل نيش را توسط پنس يا هر وسيله مشابه از محل درآورده واقدام به کمپرس سرد نمود .
يک واکنش حساسيت شديد است که طي چند ثانيه تا چند دقيقه پيشرفت کرده و در نتيجه ي ورود دارو ، نيش حشرات با خوردن بعضي از مواد غذايي آلرژي زا بروز مي کند .
علائم :
اضطراب ،افت فشار خون ، تنگي نفس ، کهير ، گرفتگي صدا ، تهوع ، استفراغ ، تورم دور چشم ها ، تند شدن ضربان قلب و کاهش هشياري
راههاي هوايي مصدوم را باز کرده و در صورت نياز عمليات احياء قلبي ريوي را شروع نموده و هر چه سريعتر مصدوم را به مرکز درماني برسانيد .
در صورت وجود سابقه حساسيت شديد به يک ماده ، بايد از مصرف آن جداً خودداري نمود
گزيدن حيوانات
تعريف :
گازگرفتگي باعث تخريب پوست و بافتهاي زيرپوستي انسان مي گردد که معمولاً يک يا چند ناحيه از بدن در معرض اين صدمات قرار مي گيرد .
علت : اين آسيب در اثر گاز گرفتگي سگ ، گربه ، موش ، موش خرما ، خرگوش ، حيوانات وحشي و يا انسان رخ مي دهد که در اثر آن باکتريهاي بي هوازي و هوازي در محل صدمه قرار مي گيرند .
اهميت :
گازگرفتگي سگ ۸۵ تا ۹۰ درصد از اين علل را شامل مي گردد و ۱۰-۵ درصد نيز ناشي از گازگرفتگي گربه است و ۵-۱ درصد بقيه مربوط به موارد ديگر است . بيشتر اوقات گازگرفتگي زماني رخ مي دهد که حيوان خود را در معرض خطر احساس کند. اغلب کودکان سنين مدرسه و خردسالان دچار اين عارضه مي گردند . سنين ۵ تا ۱۴ سال و پسران ۲ برابر دختران دچار اين مشکل مي گردند .
شيوع گازگرفتگي انسان نامشخص است ولي بيشتر در سنين ۲ تا ۵ سال اتفاق مي افتد اين صدمات در هنگام بازي ، فعاليتهاي ورزشي ، مشاجره و دعوا و نيز سوءاستفاده از کودکان اتفاق مي افتد .
علائم و نشانه ها :
بايد دقت کرد که توسط چه نوع حيواني و در چه زماني و در چه محلي گازگرفتگي اتفاق افتاده است . حيوان را بايد از نظر هاري شناسايي کرد . وضعيت زخم را بايد مورد بررسي قرار داد .
عوارض :
گازگرفتگي ها مي توانند ايجاد عفونت شديد در محل بکنند و باعث ايجاد عفونتهاي محل مفصل و يا استخوان گردند . اگر اين گازگرفتگي در سر رخ دهد مي تواند ايجاد مننژيت کند . شکستگيها و صدمات نخاعي - عصبي و نيز صدمات عروقي از عوارض آن مي تواند باشد .
کارهاي تشخيصي :
بررسي C.B.C و کشت خون ونيز عکسبرداري از محل ضايعه مي تواند کمک کننده باشد .
درمان و مراقبتهاي اوليه :
زخمهاي گازگرفتگي را بايد با مقدار زياد محلول نمکي ايزوتونيک شستشو داد و براي اينکه فشار کافي را در هنگام شستشو ايجاد کنيم از يک سر سوزن ۱۸ يا ۱۹ استفاده مي کنيم . هر زخم را بايد با حداقل ۲۰۰ ميلي ليتر از اين محلول شستشو داد . هنگام شستشو تکه اي از پوست و بافت تخريب شده را بايد جدا کرد .
صدمات روي مفاصل حتماً با يک ارتوپد بايد در ميان گذاشته شود . بستن موقت زخم تا رسيدن به يک مرکز تخصصي نيز مورد بحث است . ولي مي توان آنتي بيوتيکها را به فرد مصدوم داد مثل آموکسي سيلين .
جلوگيري از بيماري کزاز ، هاري و هپاتيت از طريق روشهاي متفاوت دارويي بايد صورت گيرد
توجه : این مقاله متعلق به سایت خبرگزاری ایرنا میباشد
© کپی رایت توسط : موج پیشرو (کلیه حقوق مادی و معنوی مربوط و متعلق به این سایت است.)
برداشت مقالات فقط با اجازه کتبی و ذکر منبع امکان پذیر است .
